Grunwald w strażnicy

Owo święto ma swój początek wiele wieków temu. Według starych przepowiedni, zwanych proroctwami Sybilli, rok tysięczny określano jako datę końca świata. Potwierdzenia tych wieści doszukano się także w Apokalipsie, interpretowanej w zbyt dosłowny sposób. Według legend, w roku 317 naszej ery, papież Sylwester I walczył z okrutnym smokiem Lewiatanem. Ojciec święty odniósł zwycięstwo, skrępował smoka, zapieczętował mu paszczę i wtrącił do lochów laterańskich.

| Według wierzeń smok miał zbudzić się ze snu w noc z roku 999 na 1000 rok. Mieszkańców Europy trapiła ponura wizja końca świata, wierzyli, że każdy nadchodzący rok przybliża feralny dzień, Lewiatan wyjdzie z więzienia, zapali niebo i pożre świat. Paniczny strach udzielał się wszystkim ludziom, podobno umierający w 999 roku papież Grzegorz V, cieszył się, że nie dożyje tragicznej daty. Opowieść rozgłoszona przez wróżkę szerzyła się na całą Europę, z biegiem czasu smoka zaczęto utożsamiać z diabłem.

| Niepokój wśród ludu wzrósł jeszcze bardziej, gdy  po Grzegorzu V tron papieski zajął benedyktyn Gerbert, uważany za czarnoksiężnika. Nowo wybrany papież budził powszechną trwogę, ponieważ jako mnich budował w swojej celi dziwne maszyny, których obawiali się jego towarzysze. Papież przyjął imię Sylwestra II, wzbudziło to groźne skojarzenia, Sylwester I uwięził smoka, a Sylwester II go uwolni.

| Ludzie, sparaliżowani strachem przed śmiercią, przygotowywali się na bliskie nadejście zagłady. Pełni obaw spędzali noc z 31 grudnia 999 roku na 1 styczeń 1000 roku. Północy nikt nie wyczekiwał z radością i lampką szampana. Strach towarzyszył zwłaszcza mieszkańcom Rzymu. Powoli pustoszały miejskie ulice, ludzie ze łzami w oczach przeprowadzali ostatnie rachunki sumienia. Ten czas przez historyków został nazwany kryzysem millenium.

| We wszystkich kościołach biły dzwony. Gdy wybiła północ, ku ogólnemu zdumieniu, smok nie zerwał kajdanów... Mało kto brał pod uwagę możliwość, że wróżba wieszczki niewiele znaczy. Na balkonie pałacu Laterańskiego, w świetle pochodni ukazał się papież Sylwester II, błogosławiąc światu na nowy wiek. Jemu też przypisano ponowne zwycięstwo nad smokiem.

| Po początkowej konsternacji i niedowierzaniu nastąpiła ogromna ulga, odprężenie. Radość zagościła w każdym mieście, dotychczasowy lęk przekształcił się w euforię, wszyscy wybiegli na opustoszałe ulice, by świętować nowe życie. Ludzie w przypływie emocji gratulowali sobie zwycięstwa i składali noworoczne życzenia. Muzyka, wino i zabawy towarzyszyły pamiętnej nocy.

Tajemniczą maszyną, konstruowaną przez papieża okazał się pierwszy znany nam zegar. Posiadał on wahadło i wagi, a ruchoma tarcza krążyła wokół wskazówki. Zegar mierzył czas odzyskany, darowany światu, odtąd czas stał się czasem mierzonym.

Stara legenda o smoku Lewiatanie stanowi zalążek hucznych zabaw noworocznych, które z biegiem czasu rozprzestrzeniły się poza Europę. W Polsce tradycja świętowania nocy sylwestrowej rozpoczęła się w XIX wieku, wśród bogatych ludzi, przyjęcia noworoczne odbywały się w pałacach i bogatych domach. Z biegiem lat bale stały się powszechnym zwyczajem.